Energy Intelligence / Alt Alan
GES, Tüketim ve Esneklik Analitiği
Bir tesiste GES üretimiyle tüketimin ne kadar örtüştüğü, öz tüketim oranını ve dolayısıyla yatırımın değerini doğrudan belirler. Mayıs 2026'da yürürlüğe giren saatlik mahsuplaşmayla birlikte bu örtüşme artık saat bazında hesaplanıyor; aylık ortalamalar gerçeği göstermiyor. Bu sayfa, üretim ve tüketimi saatlik çözünürlükte eşleştirerek öz tüketimi ve esneklik potansiyelini nasıl analiz ettiğimizi anlatır.
Hangi tesisler için
- GES'i olan ve öz tüketim oranını artırmak isteyen tesisler
- Düzenli GES fazlası oluşan işletmeler
- Üretim ile tüketimi saatlik düzeyde eşleştirmek isteyen tesisler
- Soğutma, pompa veya şarj gibi kaydırılabilir yükleri olan tesisler
Üretim ile Tüketimi Eşleştirmek
Öz tüketim oranı bir tahmin değil, saatlik veriyle ölçülebilen bir büyüklüktür; analiz bu ölçümle başlar.
Veri Girdileri
- 15 dakikalık / saatlik tüketim serisi (en az 12 ay)
- GES üretim verisi veya kurulu güç ve konum (üretim tahmini için)
- Tarife yapısı ve mahsuplaşma koşulları
- Kaydırılabilir yüklerin listesi ve esneklik sınırları
- Şebeke bağlantı gücü ve besleme (feed-in) kısıtı
Öz tüketim oranı ancak saatlik çözünürlükte anlamlıdır; aylık toplamlar bu analize girmez, yalnızca doğrulama için kullanılır.
Model ve Senaryolar
- Üretim ve tüketim serileri saatlik / 15 dakikalık çözünürlükte eşleştirilir
- Öz tüketim oranı ve GES fazlası saat bazında hesaplanır
- Yük kaydırma ve depolama seçenekleri öz tüketimi artırma açısından karşılaştırılır
- Saatlik mahsuplaşma koşullarında GES fazlasının değeri modellenir
Teslim Edilen Çıktılar
- Saatlik üretim–tüketim eşleşme profili
- Öz tüketim oranı ve GES fazlası dağılımı
- Esneklik potansiyeli ve kaydırılabilir yük tahmini
- Öz tüketimi artıran senaryoların karşılaştırması
Varsayımlar ve Sınırlar
Öz tüketim oranı verinin çözünürlüğüne duyarlıdır; aylık veri saatlik örtüşmeyi göremez ve oranı olduğundan iyi gösterir.
GES üretim tahmini meteorolojik belirsizlik taşır; tek yıl verisi yerine tipik meteorolojik yıl ile saha ölçümü birlikte değerlendirilir.
Mahsuplaşma koşulları düzenleyici çerçeveye bağlıdır; analiz yürürlükteki kurallara göre yapılır, gelecekteki değişiklik bir varsayım olarak eklenmez.
Esneklik potansiyeli süreç kısıtlarıyla sınırlıdır; kâğıt üzerindeki kaydırma her zaman sahada uygulanabilir değildir.
Sık Yapılan Hatalar
Öz tüketimi aylık toplam üretim/tüketim oranıyla hesaplamak ve saatlik örtüşmeyi göz ardı etmek.
GES'i yalnızca yıllık üretim miktarına göre boyutlandırıp tüketim profiline bakmamak.
Saatlik mahsuplaşmayı aylık mahsuplaşma gibi modelleyip GES fazlasının değerini yanlış hesaplamak.
Esneklik potansiyelini süreç kısıtlarını dikkate almadan varsaymak.
Referans Çerçeveler
- Lisanssız Üretim Yönetmeliği
- Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği — Türkiye'de lisanssız GES, öz tüketim ve mahsuplaşmanın düzenleyici çerçevesi.
- Saatlik Mahsuplaşma (Mayıs 2026)
- GES fazlasının aylık yerine saat bazında değerlendirilmesi esası; lisanssız üretim mevzuatındaki değişiklikle Mayıs 2026'da yürürlüğe girdi.
- IEC 61724
- GES sistem performansının izlenmesi ve üretim verisinin analizi için standart.
- IEC 61853
- Farklı ışınım ve sıcaklık koşullarında GES modül enerji performansının değerlendirilmesi.
Yöntemler
- Saatlik / 15 dakikalık zaman serisi eşleştirme analizi
- Öz tüketim ve GES fazlası hesaplaması
- Tipik meteorolojik yıl (TMY) ile üretim modellemesi
- Senaryo ve duyarlılık analizi
Örnek Analiz
Aşağıda temsili bir tesiste GES üretimi ile tüketimin bir günlük örtüşmesi ve öz tüketimi artıran senaryolar gösteriliyor. Değerler örnektir; gerçek oranlar tesisin 12 aylık saatlik verisiyle hesaplanır.
Üretim–Tüketim Eşleşmesi ve Öz Tüketim
Örnek Senaryo
Günlük üretim ve tüketim (MW)
- Tüketim
- GES üretimi
| Senaryo | Öz tüketim oranı | GES fazlası | Ek esneklik |
|---|---|---|---|
| Mevcut işletme | %62 | %38 | — |
| Yük kaydırma | %74 | %26 | Orta |
| Depolama eklenmiş | %88 | %12 | Yüksek |
Örnek senaryodur; örnek veri setiyle hazırlanmıştır, tek başına yatırım kararı için kullanılamaz.
GES ve Tüketim Verisi Analizi
Başlangıç, 12 aylık saatlik tüketim ve GES üretim verisidir. Bu veriyle öz tüketim oranını ve GES fazlasını saat bazında ölçüyor; fazlayı azaltan yük kaydırma ve depolama seçeneklerini bir eşleşme raporunda karşılaştırıyoruz.
GES ve Tüketim Verisi Analizi Talep Et